no comments

Tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm việt với chỉ dẫn địa lý

Để thương hiệu của một sản phẩm đến được tay người tiêu dùng, chỉ dẫn địa lý là một chứng nhận không thể thiếu mà sản phẩm hay hàng hóa đó bắt buộc phải có. Bộ Khoa học và Công nghệ đã thống kê và cho biết, tính đến cuối tháng 5 năm nay, Việt Nam đã bảo hộ thành công 49 chỉ dẫn địa lý quốc gia và 6 chỉ dẫn địa lý của nước ngoài. Trong suốt 10 năm trở lại đây, số chỉ dẫn địa lý quốc gia được Bộ Khoa học và Công nghệ bảo hộ đã tăng gấp 3,5 lần, đó là một tín hiệu đáng mừng giúp sản phẩm Việt được nâng tầm và nâng cao được sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tầm Quan Trọng Của Chỉ Dẫn Địa Lý

Trong thời gian vừa qua, có nhiều loại đặc sản như cam Cao Phong, sâm Ngọc Linh, thuốc lào Vĩnh Bảo, mật ong nhãn Hưng Yên….được Bộ Khoa học và Công nghệ cấp giấy chứng nhận bảo hộ chỉ dẫn địa lý.

Cụ thể, nước ta có thương hiệu nước mắm Phú Quốc là sản phẩm đầu tiên của Việt Nam và các nước ASEAN được chính thức bảo hộ với tên gọi xuất xứ “Phú Quốc” xuất hiện tại 28 nước thành viên trong Liên minh châu Âu. Được bảo hộ tại EU, do vậy chỉ những sản phẩm nước mắm được sản xuất và đóng chai tại chính huyện đảo Phú Quốc đồng thời đáp ứng những tiêu chuẩn cụ thể về chất lượng mới có thể phân phối vào thị trường EU với tên gọi “Phú Quốc”. Nhờ có điều này mà người tiêu dùng sẽ cảm thấy an tâm hơn khi mua được đúng sản phẩm có chất lượng đặc trưng và có nguồn gốc chính hiệu, đồng thời ngăn ngừa hàng giả, hàng kém chất lượng xâm nhập tại thị trường Liên minh châu Âu.

Bộ Công Thương cho biết, sau khi nước mắm Phú Quốc được EU chấp nhận bảo hộ Chỉ dẫn địa chỉ, lượng nước mắm xuất khẩu vào EU đã tăng lên đáng kể, đồng thời giá bán của sản phẩm này cũng tăng lên trong khoảng từ 30-50% theo từng loại, từng chất lượng. Bên cạnh đó, không chỉ được xuất khẩu vào riêng những nước thành viên EU mà nước mắm Phú Quốc còn gia tăng xuất khẩu sang những thị trường lớn khác như Hoa Kỳ, Australia, Nhật Bản, Canada…. Tương lai chúng ta không chỉ có nước mắm Phú Quốc được EU bảo hộ mà thực tế khi Hiệp định thương mại tự do (FTA) Việt Nam – EU có hiệu lực vào năm 2018 theo dự kiến rằng, chúng ta sẽ có 39 sản phẩm được EU bảo hộ Chỉ dẫn địa lý như cà phê, chè…. Đây đều là những sản phẩm thuộc thế mạnh của chúng ta vì vậy ngay khi hiệu lực được thi hành, chúng ta sẽ hi vọng vào một nền kinh tế phát triển hơn nữa trong tương lai.

Hoặc có thể nhắc đén vải thiều Lục Ngân Bắc Giang, từ thời điểm mà người dân chỉ bán được chúng với giá rẻ bèo 10.000 đồng/kg thì giờ đây, vải đã được tiêu thụ trên nhiều thị trường trong và ngoài nước với giá bình quân hơn 35.000 đồng/kg. Nhờ vào sự Chỉ dẫn địa lý, quả vải hiện nay đã thâm nhập được vào nhiều thị trường khó tính như: Australia, Pháp, Mỹ, Nhật Bản….

Qua những ví dụ cụ thể trên, chúng ta có thể thấy được tác dụng của việc bảo hộ Chỉ dẫn địa lý, không chỉ mang lại cho sản phẩm xuất khẩu một giá trị cao hơn mà còn đem lại những hiệu quả rõ nét cho sản phẩm ngay tại thị trường trong nước. Cụ thể như sản phẩm Cao Phong, sau khi được bảo hộ Chỉ dẫn địa lý, giá trị sản phẩm đã tăng lên rõ rệt từ 6000 đồng đến 30.000 đồng/ kg. Trước đây, người nông dân trồng cam Cao Phong chỉ biết chịu đựng vì chỉ bán chúng tại vườn với giá bèo 6000 đồng/kg thì giờ đây, nhờ có bảo hộ Chỉ dẫn địa lý, giá của sản phẩm đã tăng lên và dao động trong khoảng từ 20.000- 35.000 đồng/kg. Trong khi, có nhiều loại nông sản khác chưa được bảo hộ Chỉ dẫn địa lý thì thường rơi vào tình trạng ‘được mùa nhưng mất giá” thì trong nhiều năm trở lại đây, cam Cao Phong luôn trong tình trạng cháy hàng vào mỗi dịp được mùa.

Các chuyên gia nghiên cứu thị trường đánh giá rằng, đất nước chúng ta còn rất nhiều đặc sản có giá trị cao những lại bị rơi vào tình trạng “được mùa những mất giá”. Bên cạnh đó, những yêu cầu khắt khe của thị trường quốc tế khiến cho nhiều sản phẩm tuy có chất lượng tốt nhưng lại chưa được bảo hộ nên gặp nhiều khó khăn khi muốn xuất khẩu sang thị trường nước ngoài. Chính vì thế giá tiêu thụ thấp làm cho người sản xuất chịu thiệt, dần dần cảm thấy chán. Đây là một sự lãng phí rất lớn của chúng ta.

Hiện nay, xu hướng chung trên thị trường yêu cầu các sản phẩm, hàng hóa phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng đồng thời nhãn hiệu hàng hóa phải được bảo hộ. Vì vậy, việc bảo hộ Chỉ dẫn địa lý là một yếu tố giúp tạo niềm tin cho người tiêu dung về chất lượng của những sản phẩm đặc biệt được sản xuất theo quy trình chặt chẽ. Nhờ niềm tin đó, người tiêu dùng sẽ mua nhiều và đẫn dến sản xuất từ đó cũng phát triển để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Đây là bước đầu tiên giúp cho các sản phẩm xây dựng thương hiệu, nâng cao được giá trị sản phẩm và giúp các đặc sản cạnh tranh được với sản phẩm khác trên thị trường người nước.

Nâng cao hiệu quả quản lý

Chúng ta đã biết những giá trị lơn mà bảo hộ Chỉ dẫn địa lý đã và đang mang lại nhưng theo thống kê cho biết, chúng ta có 50 Chỉ dẫn địa lý được cấp nhưng bên cạnh đó là 900 sản phẩm đặc sản gắn với 700 địa danh khác nhau trên toàn quốc thì dễ dàng thấy được sự chênh lệch quá lớn trong đó con số Chỉ dẫn địa lý được bảo hộ tại nước ngoài chiếm ít hơn. Ngoài ra, chúng ta chưa kề cho những dấu hiện để nhận diện sản phẩm đã được bảo hộ Chỉ dẫn địa lý, do vậy người tiêu dùng không thể nhận biết được sản phẩm đã và chưa được cấp chứng nhận.

Do đó, các chuyên gia cho rằng, cần phải hỗ trợ, thúc đẩy xây dựng Chỉ dẫn địa lý thông qua việc nâng cao chất lượng sản phẩm để nhiều sản phẩm đạt chất lượng tốt, đủ yêu cầu được cấp Chỉ Dẫn Địa Lý. Xây dựng các dấu hiệu nhận diện chung đối với Chỉ dẫn địa lý giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận biết sản phẩm chất lượng, đúng nguồn gốc, đồng thời giới thiệu và nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về Chỉ dẫn địa lý; thúc đẩy hình thành các kênh phân phối đối với sản phẩm mang Chỉ Dẫn Địa Lý ; thúc đẩy kiểm soát thị trường, xử lý vi phạm.

Bên cạnh những chế tài Nhà nước đã ban hành, các nhà sản xuất kinh doanh theo Chỉ dẫn địa lý phải cùng kết hợp để bảo vệ danh tiếng cho sản phẩm của doanh nghiệp mình, đồng thời tăng cường áp dụng những thiết bị khoa học công nghệ trong sản xuất để tăng năng suất và chất lượng sản phẩm đồng thời tìm ra những phương pháp tiếp cận và quảng cáo cho người tiêu dùng. Đặc biệt cần quan tâm và kiểm soát chất lượng sản phẩm mang Chỉ dẫn địa lý.

Bộ Khoa học Công nghệ cho biết, Bộ đã thực hiện ký kết các biên bản hợp tác với các nước như Nhật Bản, Thái Lan để nâng cap năng lực quản lý và hiệu quả của các Chỉ dẫn địa đý đồng thời đẩy mạnh công tác bảo hộ Chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm và xuất khẩu các sản phẩm có Chỉ dẫn địa lý vào các thị trường nước ngoài. Qua đó, chúng ta có thể lỳ vọng vào tương lai các hàng hóa đặc biệt là nông sản Việt sẽ có giá trị cao hơn nữa.

Bà Hồ Thị Kim Hoa – Thứ trưởng Bộ Công Thương cho rằng, cần áp dụng mô hình xây dựng Chỉ dẫn địa lý đối với sản phẩm nước mắm Phú Quốc mang tính chất đặc trưng của sản phẩm vùng miền. Khi việc này được hoàn thành, sức cạnh tranh của hàng hóa sẽ được tăng lên đồng thời làm hạn chế những hành vi cố tình xâm phạm sở hữu trí tuệ, nạn sản xuất hàng giả, hàng kém chất lượng.

Gửi thảo luận